HAMDİ DİNDİREK/ GÖKÇE KARAKÖSE – Üsküdar’ın tarihi semtlerinden Çengelköy’de 1897’de inşa edilen Çengelköy İlkokulu, kuruluşundan bugüne geçirdiği isim ve yapı değişikliklerine rağmen 129 yıldır semtin eğitim hafızasını yaşatıyor.
Anadolu Ajansının “Asırlık Mektepler” dosyasının bu bölümünde, 1897’de başlayan eğitim serüvenini 129 yıldır farklı kuşakları aynı çatı altında buluşturarak sürdüren Çengelköy İlkokulu ele alındı.
Çengelköy’de saraya ait arsa üzerinde, dönemin semt eşrafının katkılarıyla inşa edilen okulun yapımı 1897’de tamamlandı. Okulun adı, 1901 yılında saray tarafından Çengelköy Havuzbaşı Mektebi İptidai Rüşdisi olarak belirlendi.
Okulun yapımına Çengelköylü Ahmet Sırrı Paşa, Arif Paşa, Hacı Cemal Bey, Saray Mektupçusu Mehmet Sadi Bey, Matbaacı Bekir Efendi, Hasip Paşa, Mehmet Ali Bey, Hasan Bey ve eski Ayan Reisi Çengelköylü Ahmet Bey’in de aralarında bulunduğu isimler katkı sağladı.
Okulun kuruluşundaki temel amaçlardan biri Çengelköy’e resmi bir rüştiye kazandırmaktı. Bu hedef ilk etapta gerçekleştirilemezken, 1910 yılına kadar bu ihtiyacı özel bir rüştiye karşıladı.
Daha sonra Beylerbeyi’ndeki Resmi Erkek Rüştiyesi okul binasına taşındı. Bu taşınmanın ardından okul, Beylerbeyi Erkek Numune Mektebi adını aldı. 1923’te beş sınıflı karma okul haline gelen kurum, ilerleyen yıllarda yapılan eklemelerle büyüdü.
Okulun bünyesine 1914’te yemekhane, 1935’te ise 2 derslik eklendi. 1957, 1958, 1971 ve 1975 yıllarında çeşitli bakım ve onarımlardan geçirilen binada, 1975’te kaloriferli ısıtma sistemine geçildi. Aynı dönemde kalorifer dairesinin yanına lojman da yapıldı.
Okul öncesi eğitim de başlatıldı
Profilo Holding AŞ’nin 1979’da katkılarıyla 70 metrekarelik yeni bir bina inşa edildi ve okulda okul öncesi eğitime başlandı.
1993-1994 eğitim öğretim yılından itibaren sekiz yıllık eğitime geçilmesiyle okulun adı Çengelköy İlköğretim Okulu olarak değiştirildi. 2001’de Üsküdar Belediyesi tarafından okula mutfak, Okul Aile Birliği odası ve öğretmenler odası kazandırıldı.
2004-2005 eğitim öğretim yılında müştemilat ve kalorifer dairesi yıkılarak yaklaşık 300 metrekarelik alan üzerine 4 derslik, çok amaçlı salon, kütüphane ve bugün revir olarak kullanılan oda inşa edildi.
Öğrencilerin sportif faaliyetlerini gerçekleştirebilmesi amacıyla 2015-2016 eğitim öğretim yılında Üsküdar Belediyesince yaptırılan kapalı spor salonu hizmete açıldı.
2013’ten beri Çengelköy İlkokulu adıyla eğitim veriyor
Okul, 2013 yılından itibaren Çengelköy İlkokulu adıyla eğitim öğretim faaliyetlerine devam ediyor.
Kuruluşundan itibaren Çengelköy’ün eğitim hayatında önemli bir yere sahip olan okul, ilk öğretmeninden bugüne uzanan eğitim kadroları ve yetiştirdiği öğrencilerle semtin hafızasında yer edindi.
Yaklaşık 130 yıllık geçmişiyle farklı dönemlere tanıklık eden Çengelköy İlkokulu, tarihi binası ve eğitim geleneğiyle İstanbul’un köklü eğitim kurumları arasındaki yerini koruyor.
“Binamıza girdiğimiz zaman bir tarih kokusu hissediyoruz”
Okul müdürü Metin Sarı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, okulun 1897’de Sultan 2. Abdülhamid döneminde Çengelköy Rüştiyesi adıyla yapıldığını, yapım aşamasında Çengelköy eşrafının katkılarının bulunduğunu söyledi.
Okulun 2013’ten sonra Çengelköy İlkokulu adıyla hizmete devam ettiğini dile getiren Sarı, “Çengelköy çok eski bir semt, eski bir yerleşim yeri olduğundan dolayı halen o eskilerden kalıntılar devam etmektedir. Bu şekilde eğitim öğretimimize ilkokul olarak devam ediyoruz.” dedi.
Okulda 523 öğrencinin eğitim gördüğünü, 16 sınıf ve 2 de branş olmak üzere toplam 18 öğretmenin görev yaptığını ifade eden Sarı, müdür ve müdür yardımcısı olmak üzere 2 idareci bulunduğunu kaydetti.
Sarı, okulda halk oyunları, müzik dalında gitar, piyano, drama, satranç, akıl ve zeka oyunları gibi kulüp etkinliklerinin düzenlendiğini anlatarak, “Sosyal etkinlikler olarak çok zengin bir okuluz. Sağ olsun öğretmen arkadaşlarımız. Yarışmalarda olsun, ilçe yarışmalarında olsun, projelerde, il yarışmalarında olsun, uluslararası yarışmalarda derece alan öğrencilerimiz mevcuttur. Burada tabii en büyük emek öğretmenlerimize ve velilerimize düşmektedir. Onlar her şekilde öğrencilerimizi ve okulumuzu desteklemektedirler.” diye konuştu.
Tarihi ve köklü bir geçmişe sahip okulda görev yapmayı da değerlendiren Sarı, “Sanki tarihe gidiyormuşuz gibi… O 1890’lı, 97’li, 1900’lü yılların ilk başlarına gidiyormuşuz gibi oluyor. Zaten tarihi binamıza girdiğimiz zaman bir tarih kokusu hissediyoruz.” dedi.
Sarı, şöyle devam etti:
“1969’da müdürlük yapmış abimiz geldi, ziyaret etti. Şu anda 82 yaşında olan Meral Hanım var, o gelip ziyaret etti. Mezun olan öğrencilerimiz ve idarecilerimiz de geldiği zaman tabii geçmiş tarihe dönüp bir yolculuk yapıyoruz. Bir de bu bize çok ayrı bir onur, gurur vesilesi oluyor. Okul binamızın içerisinde, bahçesinde tarihi bizzat yaşamış oluyoruz. O kokuyu alıyoruz. O devlet büyüklerimizi, o zamanki eşrafı güzel bir şekilde hatıralarıyla gözlerimizin önünde canlandırıyoruz.”
